Blog Library

De Nederlandse overheid werkt samen met universiteiten en andere IT-instellingen aan onderzoek naar hoe een volledige ontkoppeling van Amerikaanse big techbedrijven eruit zou kunnen zien. Dit komt grotendeels door de toenemende geopolitieke instabiliteit onder de regering van Trump en de zorgen rondom het eigenaarschap van privégegevens van burgers en instellingen door grote technologiebedrijven. “Het besef is doorgedrongen dat we hier iets aan moeten doen, en ook dat we er daadwerkelijk iets aan kunnen doen,” zei Alexandra van Huffelen, voorzitter van de Radboud Universiteit en een van de initiatiefnemers van dit project.

Er liggen momenteel geen concrete plannen om dit onderzoek direct om te zetten in overheidsbeleid, maar het is wel onderdeel van een bredere trend die zichtbaar wordt in zowel de publieke als private sector binnen Europa. Hoe zou een Europese zakelijke markt eruitzien zonder afhankelijkheid van Amerikaanse big tech, en wat zou dat betekenen voor jouw onderneming?

Jarenlang gingen Europese bedrijven ervan uit dat Amerikaanse technologie-infrastructuur een vast gegeven was. Microsoft beheert interne systemen, Google verzorgt communicatie en productiviteit, Amazon levert cloudinfrastructuur en Meta beheert een groot deel van de digitale advertentiemarkt. Vrijwel ieder bedrijf is direct of indirect onderdeel van dat ecosysteem.

Het probleem is niet per se dat deze producten slecht zijn. In veel gevallen zijn het marktleiders met een goede reden. De zorg zit vooral in het feit dat een te grote afhankelijkheid van een klein aantal buitenlandse bedrijven op lange termijn een kwetsbaarheid creëert, zeker nu data, communicatie, AI-infrastructuur en cloudhosting essentieel zijn geworden voor het functioneren van economieën.

Wat we nu in Nederland zien, maakt deel uit van een bredere Europese beweging richting digitale soevereiniteit. Overheden en instellingen stellen zichzelf steeds vaker dezelfde vraag: als politieke verhoudingen verder verslechteren of regelgeving plotseling verandert, hoe kwetsbaar zijn Europese organisaties dan eigenlijk?

Voor bedrijven is dit gesprek relevanter dan veel mensen denken.

Op korte termijn zullen de meeste organisaties niet ineens stoppen met Microsoft 365 of AWS. De kosten, verstoring en operationele risico’s zouden simpelweg te groot zijn. Maar in de komende vijf tot tien jaar kunnen bedrijven steeds meer druk ervaren vanuit regelgeving, klanten en consumenten om hun data-opslag en technologische afhankelijkheden te diversifiëren.

Dat kan juist grote kansen creëren voor Europese technologiebedrijven.

Europese cloudproviders, cybersecuritybedrijven, hostingpartijen en softwareontwikkelaars kunnen profiteren van extra investeringen nu overheden en ondernemingen actief op zoek gaan naar alternatieven. Bedrijven die zich kunnen positioneren als veilig, compliant en lokaal gecontroleerd, kunnen hierdoor aanzienlijk aantrekkelijker worden dan enkele jaren geleden.

We zien nu al de eerste signalen in sectoren zoals gezondheidszorg, onderwijs, finance en publieke dienstverlening, waar datagevoeligheid een grote rol speelt. Bedrijven binnen deze sectoren zullen mogelijk niet alleen moeten aantonen dat zij veilig werken, maar ook waar hun infrastructuur zich bevindt en wie daar uiteindelijk controle over heeft.

AI speelt hierin eveneens een grote rol.
Veel bedrijven integreren momenteel AI-tools van OpenAI, Google, Microsoft en Anthropic in hun dagelijkse processen. Maar als Europa serieuzer inzet op technologische onafhankelijkheid, zal de focus waarschijnlijk ook verschuiven naar Europese AI-modellen en infrastructuur. Bedrijven die hun volledige operatie bouwen rondom één Amerikaans AI-ecosysteem kunnen in de toekomst te maken krijgen met compliance-uitdagingen, aanbestedingsbeperkingen of zorgen van klanten rondom databeheer.

Dit betekent niet dat Amerikaanse big techbedrijven binnenkort uit Europa verdwijnen. De realiteit is dat deze ondernemingen diep verweven zijn met de wereldeconomie en dat volledige vervanging enorm complex zou zijn. Toch wordt de richting steeds duidelijker.

Overheden willen meer controle.
Instellingen willen meer veerkracht.
Klanten willen meer transparantie rondom data.

Voor ondernemers is de slimste aanpak waarschijnlijk niet paniek of een directe overstap naar andere systemen. Het draait vooral om bewustwording.

Inzicht krijgen in je afhankelijkheden, begrijpen hoe data door je organisatie stroomt en weten welke alternatieven beschikbaar zijn, wordt steeds belangrijker vanuit strategisch oogpunt. Bedrijven die hier nu al over nadenken, zullen zich waarschijnlijk veel makkelijker aanpassen wanneer regelgeving of marktverwachtingen veranderen.

De bedrijven die uiteindelijk het meeste voordeel halen uit deze ontwikkeling, zijn waarschijnlijk niet de organisaties die Amerikaanse technologie volledig afwijzen. Het zullen eerder de bedrijven zijn die op tijd flexibiliteit inbouwen voordat de rest van de markt beseft hoe belangrijk dat is.

Dit zijn precies de gesprekken die momenteel plaatsvinden tijdens The Business Show Amsterdam, waar ondernemers, technologiebedrijven, investeerders en business leaders samenkomen om te praten over de toekomst van Europese bedrijfsinfrastructuur, AI, cybersecurity en digitale groei. Nu Europa zijn relatie met big tech opnieuw onder de loep neemt, worden evenementen als deze steeds belangrijker voor bedrijven die voorop willen blijven lopen.

Wil je begrijpen hoe deze ontwikkelingen jouw bedrijf kunnen beïnvloeden, nieuwe Europese technologieoplossingen ontdekken en in contact komen met bedrijven die de toekomst van ondernemen in Europa vormgeven? Registreer je dan vandaag nog voor The Business Show Amsterdam.